Odczuwanie własnej wartości jest uwarunkowane doświadczeniami od Ciebie niezależnymi (jak traktowali Cię rodzice, jakie sytuacje w życiu Cię spotkały) i zależnymi (Twoje decyzje, zachowania, myśli, stosunek do siebie). Trudno te dwie grupy doświadczeń wyraźnie od siebie oddzielić, bo są ze sobą powiązane i mogą się wzajemnie wzmacniać i napędzać. Poza drogami i mostami prowadzącymi do odczuwania własnej wartości istotne jest także to, na czym ją opierasz. Wielkie rzeczy przychodzą wtedy, gdy potrafisz zauważyć małe. Niektórzy ludzie tak się zatracili i zaniedbali, że nie zabrali zbyt wielu przydatnych doświadczeń. Nigdy nie jest za późno, żeby zmienić swoje życie.

Odnajdź w sobie wszystkie rzeczy (wydarzenia, sytuacje, słowa, zachowania, relacje), które będą jednym z podstawowych budulców poczucia Twojej wartości, zostaną użyte do kształtowania wiary we własne możliwości, rozwijania mocnych stron i dostarczą Ci pozytywnej energii. Szukaj:

  • drobnych, średnich i dużych sukcesów oraz osiągnięć (przejrzyj albumy ze zdjęciami, świadectwa szkolne, dyplomy, certyfikaty, pamiątki od ważnych osób, nazwij swoje osiągnięcia, zapytaj bliskich co według nich jest Twoim sukcesem),
  • sytuacji, w których czułaś się wartościowa, potrzebna, znacząca (wypisz najważniejsze chwile Twojego życia, których nie chciałabyś stracić nie zamieniłabyś na inne, mogą to być zarówno wydarzenia, jak i relacje, które udało Ci się stworzyć, utrzymać),
  • rzeczy, z których jesteś dumna (skup się na wspomnieniach i namacalnych obiektach Twoich dokonań, szukaj m.in. tego, co udało Ci się zrobić / powiedzieć, choć było to trudne, na co musiałaś poświęcić czas, dla osiągnięcia czegoś musiałaś się przełamać, czego się nauczyłaś, dzięki czemu rozwinęłaś swoje kompetencje),
  • rozwiązanych problemów i przeżytych kryzysów (przypomnij sobie te sytuacje, w których wydawało Ci się, że wszystko jest skończone, nie dasz rady, problemy Cię przygniatały, ale z perspektywy czasu udało Ci się rozwiązać te trudności i wyjść na prostą,
  • naprawionych błędów (wymień sytuacje, w których popełniłeś błąd, dokonałaś złego wyboru, zachowałaś się nieodpowiednio, ale udało Ci się wziąć za to odpowiedzialność itd.)

Wpływ na odczuwanie własnej wartości i na to, z czego się składa wartość subiektywna, masz Ty oraz otoczenie. Nie da się formować swojej wartości bez udziału innych osób, ale co ważne, nie można opierać się tylko na tym źródle. Spotykasz różnych ludzi. Jedni Cię lubią, inni nie. Są tacy, którzy przejawiają dojrzałość psychiczną, inni cechują się błędną percepcją rzeczywistości, komunikują się w sposób niekonstruktywny, obciążony poprzez ich własne kompleksy, problemy i niedojrzałość. Nie możesz pozwolić na to, byś była całkowicie zależna od tego, jak postrzegają Cię inni. Czy zdarza Ci się przewidywać, co inni o Tobie pomyślą i powiedzą ? Zobacz, jak to na Ciebie działa. Stwarzasz sytuację, której jeszcze nie ma, ale jej wyobrażenie sprawia, że podejmujesz jakieś zachowanie lub z niego rezygnujesz. Nie jesteś jasnowidzem ani wróżką. Dąż do tego, aby działała na Ciebie rzeczywistość, nie daj się zdominować lękom. Jeśli masz określone przewidywania dotyczące czyjejś reakcji, sprawdź je, zapytaj, daj sobie szansę postąpić tak, jak chcesz, nie zagrażaj swojej godności.

Pamiętaj, że Twoje życie należy do Ciebie i nie chodzi w nim o to, byś dorastała do czyichś oczekiwań. Daj sobie szansę na świadome kierowanie sobą, decydowanie, co jest dla Ciebie ważne. Być może raz będziesz musiała pójść pod wiatr, innym razem będziesz mieć z górki. Wtedy, kiedy to możliwe, decyduj, jaką ścieżką chcesz podążać, jak długo i z kim u swego boku.

Jakie są koszty niskiego poczucia własnej wartości czy też ubogiej wartości przez Ciebie dotychczas wypracowanej ? Ogromne i aż żal serce ściska, że tyle osób godzi się z nimi i nie podejmuje starań o lepsze życie. Niskie poczucie własnej wartości stoi na drodze do szczęścia, świadomego poszukiwania tego, co dla człowieka dobre. Niejako wchodzi w kolizję z negatywnymi uczuciami (złością, bezradnością, smutkiem, frustracją, lękiem), nieracjonalnym myśleniem, sztywnością, konformizmem, apatią lub buntem i wrogością. Nie sprzyja adaptacji do różnych warunków i osiąganiu satysfakcji z życia. Niska samoocena ogranicza możliwości człowieka. Naraża go na jałowe wyzwania, mało ambitne cele albo cele nierealistyczne, przy realizacji których jest się skazanym na porażkę. Wpływa także na funkcjonowanie w relacjach, zmusza człowieka do udowadniania i potwierdzania, że coś znaczy, albo każe zapominać o sobie. Człowiek z niską samooceną nie potrafi tworzyć bliskich więzi albo ich utrzymać. Ciągle potrzebuje czuć się lepszy i niejednokrotnie buduje substytut komfortu na nieszczęściu innych ludzi; zdarza się, że ich poniża i nie docenia, niszczy.

Taki stan psychiczny sprawia, że człowiek funkcjonuje poniżej swoich możliwości lub przez jakiś czas podejmuje działania przewyższające jego zasoby, co w dłuższej perspektywie skazuje go na wyczerpanie fizyczne i emocjonalne, a nawet samotność.

Koszty niskiej samooceny:

  • uzależnienie od zdania i aprobaty innych ludzi;
  • wchodzenie w związki, w których jesteś raniony lub ranisz;
  • choroby somatyczne i dyskomfort psychiczny;
  • zmęczenie, wyczerpanie;
  • dyskryminację w relacjach z osobami ważnymi i tymi, z którymi nie jesteś związana;
  • ukrywanie prawdziwego siebie, improwizowanie, granie kogoś innego;
  • stratę fajnych przeżyć, dobrych relacji, satysfakcjonujących osiągnięć;
  • wieczne domysły i niepewność;
  • misję spełniania cudzych oczekiwań;
  • nieciekawą pracę;
  • niepotrzebny stres;

Jeśli masz wrażenie, że gdyby Twoje poczucie własnej wartości było wyższe, radziłbyś sobie lepiej w życiu osobistym i zawodowym. To wszystko jest na wyciągnięcie ręki.

Pamiętaj! Jesteś Wyjątkowa!

Bibliografia:

Dr Stephen Briers, Pokonaj Depresje, Stres i Lęk, czyli terapia poznawczo – behawioralna w praktyce, wydawnictwo Samo Sedno

Staniek Magdalena, Autoterapia. Pokonaj problemy, stres i lęki, wydawnictwo Samo Sedno

Tomczyk Justyna, Inteligencja emocjonalna. Jak panować nad uczuciami?, wydawnictwo Samo Sedno

Post Author: Natalia Dzwonkowska

2 Replies to “Dlaczego mam niskie poczucie własnej wartości ?”

  1. Bardzo interesujący artykuł. Ja mam czasem okropnie niską samoocenę wobec siebie, czasami myślę czy to nie doprowadzi mnie do depresji bo za dużo myślę i się nakręcam. Choć staram się myśleć pozytywnie i otaczać się tylko ludźmi przy których czuje się szczęśliwa i mogę być sobą. To są czasem chwilę w których nie mam sił i muszę się wypłakać i to przynosi mi ulgę.

    1. Aniu, dziękuje za komentarz :* Każdy z Nas często za dużo myśli, analizuje i potem tak nakręcamy się, ale warto mieć obok siebie przyjaciół, którzy podnoszą Nas kiedy my upadamy. Przy gorszych dniach warto wypłakać się i jeśli jest to możliwe przytulic się do bliskiej osoby. Aniu, życzę Ci, abyś zobaczyła, że jesteś wyjątkową i wartościową osobą 🙂 Ściskam Cię mocno! :*

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *